Op elke aanslag, aangifte en beschikking van de Belastingdienst staat een aanslagnummer. Centraal in dat nummer staat een letter — de zogenaamde middelcode. Deze letter vertelt je in één oogopslag welke belastingsoort het betreft: omzetbelasting, loonheffing, inkomstenbelasting, en meer.
Verrassend genoeg publiceert de Belastingdienst zelf geen overzicht van deze codes op hun website. Daarom hebben we hieronder een compleet naslagwerk samengesteld met alle middelcodes, statuscodes en periodecodes — inclusief praktijkvoorbeelden.
Liever direct het antwoord?
Met De Kenmerkvertaler zet je elk betalingskenmerk of aanslagnummer in één klik om naar een leesbare omschrijving met belastingsoort, tijdvak en klantnaam. Gratis en AVG-proof.
Probeer het direct →Opbouw van het aanslagnummer
Voordat we bij de middelcodes komen, is het goed om de volledige opbouw van een aanslagnummer te begrijpen. Het nummer volgt altijd dezelfde structuur:
1234.56.789 . H . 60
│ │ │
│ │ ┌― Tijdvak- en statuscodering
│ ┌――――― Middelcode (belastingsoort)
┌――――――――――――――――――――――― BSN of RSIN/fiscaal nummerBij aangiftebelastingen (zoals omzetbelasting en loonheffing) zit er nog een volgnummer tussen de middelcode en de tijdvakcodering:
1234.56.789 . B . 01 . 6270
│ │ │ │
│ │ │ ┌― Tijdvak- en statuscodering
│ │ ┌―――――― Volgnummer (heffing)
│ ┌―――――――――― Middelcode
┌―――――――――――――――――――――――――― Fiscaal nummerAlle middelcodes op een rij
Hieronder vind je het complete overzicht van alle letters die de Belastingdienst gebruikt in aanslagnummers, gegroepeerd per belastingsoort.
Omzetbelasting (BTW)
| Letter | Betekenis | Type |
|---|---|---|
| B | Omzetbelasting — reguliere aangifte en afdracht | Aangiftebelasting |
| F | Naheffingsaanslag omzetbelasting | Aangiftebelasting |
| O | Teruggaaf omzetbelasting | Aangiftebelasting |
De omzetbelasting is een aangiftebelasting. Dat betekent dat je zelf aangifte doet en het verschuldigde bedrag afdraagt. De middelcode B komt verreweg het vaakst voor — dit is de reguliere kwartaal- of maandaangifte die elke ondernemer kent. Letter F zie je bij een naheffingsaanslag, bijvoorbeeld na een boekenonderzoek. Letter O staat voor een teruggaaf omzetbelasting.
Loonheffing
| Letter | Betekenis | Type |
|---|---|---|
| L | Loonheffing — reguliere aangifte en afdracht | Aangiftebelasting |
| A | Naheffingsaanslag loonheffing | Aangiftebelasting |
| J | Teruggaaf loonheffingen / bijdrage zorgverzekeringswet | Aangiftebelasting |
Ook de loonheffing is een aangiftebelasting. De werkgever doet maandelijks aangifte en draagt de loonheffing af. Letter L is de reguliere aangifte. Letter A verschijnt bij naheffingen — opgelegd als er te weinig loonheffing is afgedragen, als er geen aangifte is ingediend en er een boete wordt opgelegd, of na een looncontrole. Letter J staat voor teruggaven.
Inkomstenbelasting
| Letter | Betekenis | Type |
|---|---|---|
| H | Inkomstenbelasting / premie volksverzekeringen | Aanslagbelasting |
| N | Inkomstenbelasting — gemoedsbezwaarden | Aanslagbelasting |
| W | Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) | Aanslagbelasting |
De inkomstenbelasting is een aanslagbelasting — de Belastingdienst legt de aanslag op. Letter H is veruit de meest voorkomende: dit is de reguliere aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen. Letter W staat voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, die je als ondernemer of gepensioneerde apart opgelegd krijgt. Letter N is zeldzaam en geldt voor gemoedsbezwaarden die vrijgesteld zijn van de verzekeringsplicht.
Vennootschapsbelasting
| Letter | Betekenis | Type |
|---|---|---|
| V | Vennootschapsbelasting | Aanslagbelasting |
De vennootschapsbelasting is eveneens een aanslagbelasting. Letter V verschijnt op alle VPB-aanslagen: voorlopige aanslagen, definitieve aanslagen en navorderingsaanslagen. Het verschil tussen die drie lees je af aan de statuscode (zie verderop).
Motorrijtuigenbelasting
| Letter | Betekenis | Type |
|---|---|---|
| M | Motorrijtuigenbelasting | Aangiftebelasting |
| Y | Naheffingsaanslag motorrijtuigenbelasting | Aangiftebelasting |
Letter M is de reguliere motorrijtuigenbelasting. Letter Y verschijnt bij naheffingsaanslagen motorrijtuigenbelasting.
Toeslagen
| Letter | Nadere specificatie | Betekenis |
|---|---|---|
| T | Eindigend op 1 | Kinderopvangtoeslag |
| T | Eindigend op 2 | Huurtoeslag |
| T | Eindigend op 3 | Zorgtoeslag |
| T | Eindigend op 4 | Kindgebonden budget |
Bij toeslagen wordt steeds dezelfde letter T gebruikt. Het onderscheid tussen de verschillende toeslagen maak je door te kijken naar het laatste cijfer van het aanslagnummer.
Snelzoektabel: van letter naar belastingsoort
Voor het gemak hieronder een alfabetische snelzoektabel:
| Letter | Belastingsoort |
|---|---|
| A | Naheffingsaanslag loonheffing |
| B | Omzetbelasting (aangifte/afdracht) |
| F | Naheffingsaanslag omzetbelasting |
| H | Inkomstenbelasting / premie volksverzekeringen |
| J | Teruggaaf loonheffingen / bijdrage Zvw |
| L | Loonheffing (aangifte/afdracht) |
| M | Motorrijtuigenbelasting |
| N | Inkomstenbelasting (gemoedsbezwaarden) |
| O | Teruggaaf omzetbelasting |
| T | Toeslagen (kinderopvang, huur, zorg, kindgebonden budget) |
| V | Vennootschapsbelasting |
| W | Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw |
| Y | Naheffingsaanslag motorrijtuigenbelasting |
Statuscodes: wat voor type aanslag is het?
Na de middelcode volgen cijfers die aangeven om wat voor type aanslag het gaat. De Belastingdienst maakt hierbij een belangrijk onderscheid tussen aangiftebelastingen en aanslagbelastingen.
Bij aanslagbelastingen (IB, VPB, Zvw)
Het eerste cijfer na de middelcode is het laatste cijfer van het belastingjaar. Het tweede cijfer is de statuscode:
| Statuscode | Betekenis |
|---|---|
| 0 | 1e voorlopige aanslag |
| 1 | 2e voorlopige aanslag |
| 2 | 3e voorlopige aanslag |
| 3 | 4e voorlopige aanslag |
| 4 | 5e voorlopige aanslag |
| 5 | 6e voorlopige aanslag |
| 6 | Definitieve aanslag |
| 7 | 1e navorderingsaanslag |
| 8 | 2e navorderingsaanslag |
| 9 | 3e navorderingsaanslag |
Voorbeeld: H.60 = inkomstenbelasting, belastingjaar eindigend op 6 (2026), 1e voorlopige aanslag.
Voorbeeld: V.56 = vennootschapsbelasting, belastingjaar eindigend op 5 (2025), definitieve aanslag.
Voorbeeld: H.57 = inkomstenbelasting, belastingjaar eindigend op 5 (2025), 1e navorderingsaanslag.
Bij aangiftebelastingen (OB, LH)
Bij omzetbelasting en loonheffing zit er eerst een volgnummer (meestal 01), gevolgd door het laatste cijfer van het jaar en een periodecode.
Periodecodes: welk tijdvak betreft het?
De periodecode geeft aan over welke periode de aangifte of aanslag gaat. Dit is alleen van toepassing bij aangiftebelastingen.
Maandaangifte
| Periodecode | Maand |
|---|---|
| 010 | Januari |
| 020 | Februari |
| 030 | Maart |
| 040 | April |
| 050 | Mei |
| 060 | Juni |
| 070 | Juli |
| 080 | Augustus |
| 090 | September |
| 100 | Oktober |
| 110 | November |
| 120 | December |
Kwartaalaangifte
| Periodecode | Kwartaal |
|---|---|
| 210 | 1e kwartaal (januari t/m maart) |
| 240 | 2e kwartaal (april t/m juni) |
| 270 | 3e kwartaal (juli t/m september) |
| 300 | 4e kwartaal (oktober t/m december) |
Jaaraangifte
| Periodecode | Periode |
|---|---|
| 400 | Heel jaar |
| 500 | Heel jaar (alternatief) |
Praktijkvoorbeelden
Hieronder een aantal complete voorbeelden om de theorie in de praktijk te brengen. We gebruiken fictieve fiscale nummers.
Voorbeeld 1: Kwartaalaangifte omzetbelasting
0360.00.012.B.01.6270| Onderdeel | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| Fiscaal nr | 0360.00.012 | Onderneming |
| Middelcode | B | Omzetbelasting |
| Volgnummer | 01 | Eerste heffingsnummer |
| Jaar | 6 | 2026 |
| Periode | 270 | 3e kwartaal |
Vertaling: Afdracht omzetbelasting, 3e kwartaal 2026.
Voorbeeld 2: Definitieve aanslag inkomstenbelasting
1234.56.789.H.56| Onderdeel | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| BSN | 1234.56.789 | Particulier |
| Middelcode | H | Inkomstenbelasting |
| Jaar | 5 | 2025 |
| Status | 6 | Definitieve aanslag |
Vertaling: Definitieve aanslag inkomstenbelasting 2025.
Voorbeeld 3: 1e voorlopige aanslag VPB
8001.23.456.V.60| Onderdeel | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| RSIN | 8001.23.456 | Rechtspersoon |
| Middelcode | V | Vennootschapsbelasting |
| Jaar | 6 | 2026 |
| Status | 0 | 1e voorlopige aanslag |
Vertaling: 1e voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2026.
Voorbeeld 4: Naheffingsaanslag loonheffing
8765.43.210.A.01.5060| Onderdeel | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| Fiscaal nr | 8765.43.210 | Onderneming |
| Middelcode | A | Naheffingsaanslag loonheffing |
| Volgnummer | 01 | Eerste heffingsnummer |
| Jaar | 5 | 2025 |
| Periode | 060 | Juni |
Vertaling: Naheffingsaanslag loonheffing, juni 2025.
Voorbeeld 5: Maandaangifte loonheffing
8765.43.210.L.01.6100| Onderdeel | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| Fiscaal nr | 8765.43.210 | Onderneming |
| Middelcode | L | Loonheffing |
| Volgnummer | 01 | Eerste heffingsnummer |
| Jaar | 6 | 2026 |
| Periode | 100 | Oktober |
Vertaling: Afdracht loonheffing, oktober 2026.
Voorbeeld 6: Bijdrage Zorgverzekeringswet
1234.56.789.W.50| Onderdeel | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| BSN | 1234.56.789 | Particulier |
| Middelcode | W | Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw |
| Jaar | 5 | 2025 |
| Status | 0 | 1e voorlopige aanslag |
Vertaling: 1e voorlopige aanslag inkomensafhankelijke bijdrage Zvw 2025.
Het verschil tussen aangiftebelastingen en aanslagbelastingen
Dit onderscheid is essentieel om aanslagnummers correct te lezen.
Aangiftebelastingen (OB, LH, MRB) zijn belastingen die je zelf berekent en afdraagt, of die op basis van een registratie worden geheven. Bij OB en LH doe je zelf aangifte; bij MRB loopt de heffing via de RDW op basis van de kentekenregistratie. Het aanslagnummer bevat daarom altijd een volgnummer en een periodecode — er zijn immers meerdere heffingstijdvakken per jaar.
Aanslagbelastingen (IB, VPB, Zvw) worden opgelegd door de Belastingdienst. Het aanslagnummer bevat geen volgnummer of periodecode, maar wel een statuscode die aangeeft of het een voorlopige aanslag, definitieve aanslag of navorderingsaanslag betreft.
Dit verschil verklaart ook waarom aanslagnummers voor omzetbelasting langer zijn dan die voor inkomstenbelasting.
Sneller werken met De Kenmerkvertaler
Het opzoeken van middelcodes en handmatig ontcijferen van aanslagnummers kost tijd. Zeker als je tientallen bankafschriften per dag verwerkt, tel je zo op tot minuten per kenmerk.
De Kenmerkvertaler doet dit automatisch. Plak het 16-cijferige betalingskenmerk, en je krijgt direct:
- De volledige belastingsoort (niet alleen de letter, maar de complete omschrijving)
- Het tijdvak (kwartaal, maand of jaar)
- Het type aanslag (afdracht, voorlopig, definitief, navordering, naheffing)
- De klantnaam (als je een klantenlijst hebt ingericht)
- Een kant-en-klare boekingsomschrijving om te kopiëren
Alles lokaal in je browser — geen data naar een server, geen AVG-risico.
Probeer De Kenmerkvertaler
Vertaal betalingskenmerken in één klik. 100% lokaal, AVG-proof, gratis te proberen.
Probeer het gratis →Veelgestelde vragen
Waar vind ik de middelcode in mijn aanslagnummer?
De middelcode is de letter die na het BSN of fiscaal nummer staat. In het aanslagnummer 1234.56.789.H.56 is de middelcode H (inkomstenbelasting).
Publiceert de Belastingdienst zelf een overzicht van middelcodes?
Nee. De Belastingdienst heeft geen openbaar overzicht van middelcodes op hun website. De informatie in dit artikel is samengesteld op basis van de ODB-specificatie en jarenlange praktijkervaring.
Wat als ik een letter tegenkom die niet in dit overzicht staat?
Het kan voorkomen dat de Belastingdienst nieuwe codes introduceert of dat je een zeldzame code tegenkomt. Neem in dat geval contact op met de Belastingdienst of gebruik een decoderingstool om het aanslagnummer te analyseren.
Hoe weet ik of het om 2016 of 2026 gaat als er alleen “6” staat?
Het aanslagnummer bevat alleen het laatste cijfer van het jaar. In de praktijk is het decennium meestal duidelijk uit de context — je verwerkt immers bankafschriften van het lopende of recent afgelopen jaar. Bij twijfel kun je het betalingskenmerk invoeren in De Kenmerkvertaler voor een volledige analyse.
Wat is het verschil tussen middelcode B en F bij omzetbelasting?
Letter B is de reguliere omzetbelastingaangifte (afdracht). Letter F is een naheffingsaanslag — die krijg je opgelegd als de Belastingdienst constateert dat er te weinig BTW is afgedragen, bijvoorbeeld na een controle of boekenonderzoek.
Kan ik met de middelcode ook het betalingskenmerk achterhalen?
De middelcode alleen is niet voldoende. Om van aanslagnummer naar betalingskenmerk te gaan heb je het volledige aanslagnummer nodig. Dit kun je opzoeken via de zoekhulp op belastingdienst.nl (van aanslagnummer naar betalingskenmerk werkt nog wel).